پس از ایجاد آرامش نسبی در منطقه به دنبال عقبنشینی ترامپ از طرح حمله جدید به ایران که به دلیل تلاش میانجیگران منطقهای از جمله عربستان صورت گرفته است، مذاکرات ایران و عمان درباره ترتیبات مربوط به تردد در آبراهه مهم هرمز آنگونه که عراقچی اعلام کرده بود در مراحل نهایی قرار گرفته است، تا جایی که برخی منابع خبری غیررسمی اعلام کردند که متن توافق ایران و عمان در مرحله امضا و انتشار قرار گرفته است.
دراینباره سخنگوی وزارت خارجه هم روز دوشنبه در جمع خبرنگاران اعلام کرد که ایران و عمان به دنبال تفاهم بر سر مسیری که تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز را تامین کند، مذاکره دارند و این گفتگوها هیچ ارتباطی با آمریکا ندارد و در این مرحله ایران هیچ مذاکرهای با آمریکا ندارد.
این در حالی است که ترامپ ضمن تکرار تهدیدهای خود علیه ایران مدعی شده است که مذاکره با ایران ادامه دارد . دراینباره وزیر خزانهداری آمریکا پا را فراتر گذاشته و ضمن اعلام این مطلب که کشورش با ایران در حال مذاکره است مدعی شد که ممکن است امروز بر سرباز شدن تنگه هرمز میان واشنگتن تفاهم و توافق حاصل شود.
این در حالی است که سخنگوی وزارت خارجه قطر که کشورش به عنوان یکی از میانجیهای منطقهای سعی در نزدیک کردن دیدگاههای ایران و آمریکا و دورکردن جنگ و درگیری در منطقه داشته است بدون اشاره به ادعاهای مقامات آمریکا به این نکته بسنده کرد که تلاش میانجیگران برای یافتن راهحلی دیپلماتیک برای مناقشه ایران و آمریکا ادامه دارد اما هیچ گفتگوی مستقیمی برنامهریزی نشده است.
بقایی:مذاکره ای با آمریکا نداریم
سخنگوی وزارت خارجه کشورمان باتاکید براین که اکنون مذاکراتی با آمریکا نداریم اظهار داشت: در عرصه دیپلماسی، فعالیتهای وزارت خارجه ادامه دارد. مذاکرات با عمان با جدیت ادامه پیدا کرده است. همچنین وزیر خارجه با هدف تشدید ناامنی و تأمین منافع وامنیت ایران، تماسهایی با همتایان خود داشتند.
به گزارش مهر، اسماعیل بقائی درنشست خبری هفتگی خودافزود گفت: اکنون مذاکرات ما با عمان است و تفاهم بر سر مسیری که تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز را تأمین کند. تلاش ما این است که در اولین فرصت، با مشورت و همکاری عمان، مسیری را تعیین کنیم که قاعدتاً موقت خواهد بود و براساس آن بتوانیم ایمنی کشتیرانی در تنگه هرمز را فراهم کنیم. این مذاکرات دوجانبه، بین دو دولت ساحلی است. تمرکز مذاکرات با عمان در خصوص تنگه هرمز خواهد بود و باید ببینیم در مراحل بعدی موضوعاتی که مربوط به ایران و آمریکا میشود، اوضاع و احوال به چه سمت و سویی خواهد رفت.
محتوای تفاهم ایران وعمان چیست؟
وی دراین باره که محتوای تفاهم ایران وعمان چیست؟گفت:همانگونه که اشاره کردم ، این مذاکرات برای تفاهم بر سر مسیرتردد ایمن کشتیرانی بین ایران و عمان
است. اینکه این فرایند میتواند به فرایندی دیگر متصل شود، باید منتظر ماند. اینکه محتوای تفاهم چیست ، بگذارید به همین توضیحات اکتفا کنم که حتماً درباره خدمات دریایی صحبت خواهد شد. ما طبق بند ۵ یادداشت تفاهم خاتمه جنگ در ۲۸ خرداد، پذیرفتیم مدیریت آتی تنگه هرمز را تدبیر کنیم. ۳۰ روز فرصت داشتیم که میزان تردد را به روزهای قبل از جنگ بازگردانیم. ما داشتیم با جدیت وظایف را انجام میدادیم، اما آمریکا حتی اجازه نداد ۳۰ روز منقضی شود و حملات گستردهای را به بهانه هدف قرار گرفتن چند کشتی انجام داد، همه تعهدات را نقض کرد و محاصره دریایی را برگرداند. آمریکا همه تعهدات را یکجا ملغی اعلام کرد و بعد از آن، شرایط متشنجتر شد.
بقایی تصریح کرد: آنچه که ما تفاهم کرده بودیم، این بود که کشتیها از مسیر امن ایران تردد کنند، اما یک روز بعد از سفر وزیر خارجه آمریکا به منطقه، با تلاش یکسویه آمریکا جهت باز کردن مسیر جنوبی از آبهای عمان مواجه شدیم که خلاف یادداشت تفاهم بود و این تهدیدی برای امنیت ملی ایران ایجاد میکرد.
وی گفت:در این مدت، مذاکرات میان ایران وعمان حول این محور بوده که مسیر جنوبی و شمالی تبدیل به یک مسیر بینابین شود و تأمینکننده منافع دو کشور ساحلی باشد. ما درباره کریدوری صحبت میکنیم که رفتوبرگشتی است و این مسیر میانه موقت است تا مسیر ثابت یا همان تیاساس، جایگزین تیاساس قدیمی شود.
سخنگوی وزارت خارجه درباره اخبار منتشرشده در خصوص میانجیگری چین درباره تنگه هرمز بین ایران و آمریکا بیان کرد: میانجی مسائل مرتبط با ایران و آمریکا، کشور پاکستان است و قطر هم کمک میکند.
آمریکا تفاهمنامه را نقض کرد
سخنگوی هیات مذاکره کنندگان ایرانی در مورد توییت پزشکیان در فضای مجازی پیرامون تفاهمنامه، گفت: تفاهمنامه را ما نقض نکردیم بلکه آمریکا نقض کرد. امریکا در یکواکنش به شدت نامتعارف اعلامکرد هیچ یک از تعهداتش را ایفا نخواهد کرد. ما در نقض هیچ تفاهمی در پیشگام نبودیم.
وی در مورد خبر الجزیره مبنی بر اعزام نمایندگان قطر و پاکستان برای آغاز مذاکرات با آمریکا، اظهار نظرکرد: من از چنین چیزی مطلع نیستم. ما نه قرار است ظرف این روزها میزبان هیاتی از بیرون باشیم و نه قرار است مهمان جایی باشیم.
سخنگوی وزارت خارجهدرمورد دریافت پیام از سوی کشورهای منطقه برای عدم مشارکت در حملات علیه ایران اظهار داشت: ما به کشوری حمله نمیکنیم و از خودمان دفاع میکنیم. ضربات دفاعی ایران علیه پایگاهها و مبادی حمله به ایران است. من مدام تکرارمیکنم که ما هیچ خصومت و عنادی با کشورهای منطقه نداریم و به تمامیت ارضی آنها احترام میگذاریم. کشورهای منطقه نباید اجازه دهند قلمرو آنها برای حمله علیه ایران استفاده شود. نهایتاً به عنوان همسایگان دائمی، باید تصمیم بگیریم با ایجاد اعتماد متقابل و همکاری سازنده، سازوکاری را ایجاد کنیم که تأمینکننده منافع کشورهای منطقه باشد.
ادعای جدید ترامپ
اگرچه سخنگوی هیات مذاکره کننده ایرانی برعدم مذاکره با آمریکا دراین مرحله تاکید کرده است ،لیکن ترامپ رئیس جمهوری آمریکابا انتقاد از مواضع تهران، ادعا کرد مذاکرات همچنان ادامه دارد و افزود این گفتگوها به درخواست ایران و با مشارکت و میانجیگری کشورهایی از جمله عربستان، امارات، قطر و عمان در حال پیگیری است. وی با تکرار تهدیدهای خود علیه ایران مدعی شد: تهران برای دستیابی به توافق با واشنگتن «آخرین فرصت» را در اختیار دارد. ترامپ اعلام کرد: اگر ایران با توافقی برای پایان دادن به تنش میان دو کشورموافقت نکند، ایالات متحده «رهبری ایران» را هدف قرار خواهد داد.
وی مدعی شد که همچنان ترجیح میدهد پیش از هرگونه اقدام نظامی، فرصت لازم برای دستیابی به توافق را فراهم کند و افزود که پیش از وارد کردن هرگونه ضربه، میخواهد آخرین فرصت را در اختیار ایران قرار دهد.
ادعای وزیر خزانهداری آمریکا
وزیر خزانهداری آمریکاهم در گفتگو با یک شبکه آمریکایی مدعی شد که احتمال دارد تا چهارشنبه-امروز- با ایران در خصوص تنگه هرمز به توافق دست یابند.
به گزارش فارس، اسکات بسنت، دیروز در گفتگو با شبکه آمریکایی «سیانبیسی» مدعی شد: «ما در حال گفتگو با ایرانیها هستیم. این احتمال وجود دارد که امروز(دیروز) یا فردا(امروز) برای بازگشایی این تنگه و حرکت به سمت وضعیتی عادیتر در این درگیری به توافق برسیم.»
قطر: رایزنی با طرفهای ایران و آمریکا ادامه دارد
این درحالی است که سخنگوی وزارت خارجه قطر اعلام کرد : ما تائید میکنیم که تلاشها با همه طرفها برای یک راه حل دیپلماتیک میان ایران و آمریکا ادامه دارد.
وی افزود: اکنون نکته مهم بازگشت به مذاکرات است.
رویترز: ایران خواستار امکان مداخله در عبور و مرور کشتیها ست
درهمین حال ،خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ایرانی گزارش داد: تهران در چارچوب مذاکرات با عمان برای بازگشایی تنگه هرمز، خواستار کنترل تردد کشتیهای ورودی به این آبراه راهبردی و همچنین نظارت بر تردد کشتیهای خروجی شده است.
بر اساس این گزارش، ایران در طرح پیشنهادی خود خواهان آن است که در صورت لزوم، امکان مداخله در عبور و مرور کشتیها را نیز داشته باشد. به نوشته رویترز، این طرح در مذاکرات میان ایران و عمان با هدف بازگشایی تنگه هرمز در دست بررسی است.
رویترزهمچنین به نقل از منابع امنیتی دریایی مدعی شد که یک کشتی باری در نزدیکی تنگه هرمز با پرتابه هدف قرار گرفته است.
طبق این گزارش، ظاهراً در پی وقوع این حادثه، خدمه، کشتی را ترک کردند ولی یک ملوان ناپدید شده است.
رویترز به نقل از سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) نوشت که کشتی فلهبر با پرچم لیبریا به نام "Minoan Pioneer" در شمال شرق عمان در تنگه هرمز مورد اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفته است.
گاردین: ترامپ به دژ مستحکم ایران خورد
درهمین حال روزنامه گاردین در گزارشی نوشت: شگرد املاکی ترامپ در مواجهه با بحرانها دیگر کارساز نیست چون این بار با سدی سرسخت مواجه شده است؛ جمهوری اسلامی ایران.
روزنامه یادشده نوشت: او از استاد قدیمیاش، روی کوهن وکیل معروف نیویورکی، این درس را آموخته که همیشه ادعای پیروزی کند و هرگز شکست را نپذیرد، اما این بار ترامپ با طرفی روبرو شده که به همان اندازه سرسخت و غیرقابلانعطاف است: جمهوری اسلامی ایران. به عبارت دیگر، شگرد همیشگی ترامپ در این مواجهه دیگر کارساز نیست، چون طرف مقابل حاضر نیست بازندهٔ داستان باشد.
انهدام پهپاد MQ ۹بر فراز تنگه هرمز
درهمین حال،سپاه پاسداران انقلاب در اطلاعیه ای اعلام کردکه روز دوشنبه یک فروند پهپاد MQ۹ توسط آتش سامانه نوین پدافند پیشرفته نیروی هوافضای سپاه بر فراز آسمان تنگه هرمز رهگیری و مورد اصابت قرار گرفت .
شما چه نظری دارید؟